Ν.4139/2013: Nόμος Περί Ναρκωτικών, Διακίνηση & Ελαφρυντικές Περιστάσεις

  • Ποίες ουσίες χαρακτηρίζονται ως ναρκωτικές σύμφωνα με τον Ν.4139/2013;

Σύμφωνα με τον νόμο, βασικό χαρακτηριστικό των ναρκωτικών ουσιών είναι η μεταβολή της θυμικής κατάστασης του χρήστη και η πρόκληση εξάρτησης. Το πεδίο του νόμου εκτείνεται σε γνωστές αλλά και άγνωστες συνθέσεις ναρκωτικών ουσιών, ύπο την προϋπόθεση ότι παρουσιάζουν τα άνωθεν χαρακτηριστικά.

Συγκεκριμένα, στο αρ.1 ορίζονται τα εξής:

«Mε τον όρο «ναρκωτικά» νοούνται ουσίες με διαφορετική χημική δομή και διαφορετική δράση στο κεντρικό νευρικό σύστημα και με κοινά χαρακτηριστικά γνωρίσματα τη μεταβολή της θυμικής κατάστασης του χρήστη και την πρόκληση εξάρτησης διαφορετικής φύσης, ψυχικής ή και σωματικής και ποικίλου βαθμού, καθώς και την ανακούφιση των χρονίως πασχόντων από τα συμπτώματα συγκεκριμένης νόσου, για την οποία αυτές κρίνονται ιατρικά επιβεβλημένες.

…Στις παραπάνω ουσίες δεν περιλαμβάνονται τα ακατέργαστα συγκομιζόμενα προϊόντα που προκύπτουν από την καλλιέργεια ποικιλιών κάνναβης του είδους Cannabis Sativa L χαμηλής περιεκτικότητας σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) και συγκεκριμένα μέχρι 0,2%, σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.»


  • Ποίες οι παράνομες πράξεις πέρι ναρκωτικών;

Οι παράνομες πράξεις περί ναρκωτικών διακρίνονται στις εξής:

Σε πράξεις διακίνησης και σε πράξεις χρήσης,  οι τελευταίες αφορούν την (αυτο)βλάβη κατ’αρχήν της υγείας, ζωής και σωματικής ακεραιότητας του ίδιου του δράστη, χωρίς να αποκλείεται και ο ετεροβλαβής χαρακτήρας της πράξης προς έννομα αγαθά τρίτων (οικογένεια τοξικομανούς, εγκύου-χρήστη προς το έμβρυο, κ.ά.).


  • Πράξη εμπορίας ναρκωτικών, ως πράξη τιμωρητέα στην αλλοδαπή κατά το ελληνικoύς ποινικούς νόμους, ανεξάρτητα από τους νόμους του τόπου τέλεσης:

Σύμφωνα με απόφαση της Ολομ. ΑΠ 1200/1976 ως προς την έννοια παρανόμου εμπορίας ναρκωτικής ουσίας κατά το άρθρο 8 Π.Κ.: «Τέτοια πράξη συνιστά και η κατοχή ναρκωτικής ουσίας, εφόσον δεν προορίζεται για ιδία αποκλειστική χρήση του προμηθευθέντος και κατέχοντος. Συνεπώς τιμωρείται και στην αλλοδαπή ο κατέχων ναρκωτική ουσία».


  • Πότε έχουμε Διακίνηση;

Σύμφωνα με το αρ.20, ως «διακίνηση» νοείται οποιαδήποτε πράξη με την οποία συντελείται η κυκλοφορία ναρκωτικών ουσιών και ιδίως η εισαγωγή/ εξαγωγή/ διαμετακόμιση (οι πράξεις που προϋποθέτουν διέλευση δια των συνόρων της χώρας), πώληση, αγορά, κατοχή, καλλιέργεια, παρασκευή, παράδοση, διανομή ναρκωτικών ουσιών (η τελευταία συνιστά διακίνηση και παράδοση σε περισσότερα από ένα πρόσωπα), κ.ά.

Προσοχή! Αν περισσότερες πράξεις διακίνησης αφορούν την ίδια ποσότητα ναρκωτικών συντρέχει μόνο ένα έγκλημα διακίνησης.

Συνεπώς, σύμφωνα με τα παραπάνω η «διακίνηση» αποτελεί έγκλημα πολύτροπο και υπαλλακτικώς μικτό.


  • Ποίες είναι «οι ιδιαίτερες περιπτώσεις διακίνησης ναρκωτικών»;

Συγκεκριμένα, για τις «ιδιαίτερες περιπτώσεις» των μικροδιακινητών του αρ.21 επιφυλάσσεται ποινή φυλάκισης μέχρι 3 έτη. Η ποινή αυτή αφορά όποιον:

α) διακινεί μικροποσότητες ναρκωτικών, με σκοπό να εξασφαλίσει την κάλυψη των καθημερινών ατομικών του αναγκών χρήσης και είναι εξαρτημένος,

β) διαθέτει ναρκωτικά χωρίς κέρδος σε οικείους του, με σκοπό να καλύψει τις άμεσες ανάγκες χρήσης τους.

Με την ίδια ποινή τιμωρείται όποιος, από την ποσότητα ναρκωτικών που έχει προμηθευτεί για τις προσωπικές του ανάγκες, διαθέτει χωρίς κέρδος μέρος της σε άλλον για δική του αποκλειστική χρήση.


  • Τι ορίζεται για τις «διακεκριμένες περιπτώσεις διακίνησης» του αρ.22;

Για τις περιπτώσεις που προβλέπονται στο αρ.22 επιβάλλεται ποινή κάθειρξης τουλάχιστον 10 ετών και χρηματική ποινή 50.000-500.000 ευρώ, για τα εγκλήματα των άρθρων 20 και 21. Ενδεικτικά, ορισμένες από τις «διακεκριμένες περιπτώσεις διακίνησης» αποτελούν:

– Διακίνηση από υπαλλήλους που ασχολούνται λόγω της υπηρεσίας τους με τα ναρκωτικά

– Όσους ενεργούν στο πλαίσιο εγκληματικής οργάνωσης

– Όποιος εκδίδει ως γιατρός ιατρική συνταγή για χορήγηση ναρκωτικών φαρμάκων εν γνώσει του σε άτομο για το οποίο δεν υπάρχει τέτοια ανάγκη.

– Όποιος ασχολείται στον κλάδο φαρμάκων (έμπορος διευθυντής, φαρμακοποιός, υπάλληλος φαρμακείου) και χορηγεί ναρκωτικά χωρίς νομότυπη συνταγή ή χωρίς προσήκουσα συνταγή, κ.ά.


  • Ποίες είναι οι «Ιδιαίτερες Διακεκριμένες Περιπτώσεις Διακίνησης» του αρ.23;

Με ισόβια κάθειρξη ή με πρόσκαιρη κάθειρξη τουλάχιστον 10 ετών, καθώς και με χρηματική ποινή από 50.000 μέχρι 600.000 ευρώ τιμωρείται ο δράστης των πράξεων των άρθρων 20 και 22:

α) όταν η πράξη του αφορά ναρκωτικά, τα οποία μπορούν να προκαλέσουν βαριά σωματική βλάβη (άρθρο 310 παράγραφος 2 του Ποινικού Κώδικα) και είτε προκάλεσαν βαριά σωματική βλάβη ή θάνατο σε τρίτον είτε προκάλεσαν επικίνδυνη σωματική βλάβη στην υγεία πολλών ατόμων,

β) όταν είναι ενήλικος και τελεί τις άνω πράξεις κατ’ επάγγελμα με σκοπό να προκαλέσει τη χρήση ναρκωτικών από ανήλικο ή μεταχειρίζεται με οποιονδήποτε τρόπο ανήλικο πρόσωπο κατά την τέλεση των πράξεων αυτών.

   2. Με ισόβια κάθειρξη, καθώς και με χρηματική ποινή από 50.000 έως 1.000.000 ευρώ τιμωρείται ο δράστης των πράξεων των άρθρων 20 και 22:

α) όταν κατ’ επάγγελμα χρηματοδοτεί την τέλεση κάποιας πράξης διακίνησης ή κατ’ επάγγελμα διακινεί ναρκωτικές ουσίες και το προσδοκώμενο όφελος του δράστη στις ανωτέρω περιπτώσεις υπερβαίνει το ποσό των 75.000 ευρώ,

β) όταν μετέρχεται κατά την τέλεση των πράξεων αυτών ή προς το σκοπό διαφυγής του τη χρήση όπλων, όπως αυτά ορίζονται στο άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 2168/ 1993.


– Ποία η υποκειμενική υπόσταση των εγκλημάτων διακίνησης ναρκωτικών;

Ως προς την υποκειμενική θεμελίωση των εγκλημάτων διακίνησης ναρκωτικών απαιτείται δόλος που περιλαμβάνει τη γνώση της ιδιότητας των ουσιών ως ναρκωτικών και τη θέληση ή αποδοχή του δράστη να τελέσει τη πράξη, με την οποία πραγματώνεται η αντικειμενική υπόσταση (ΑΠ 1445/2017).


  • Ελαφρυντικές Περιστάσεις και άλλοι ευνοϊκοί ισχυρισμοί:

Σύμφωνα με το αρ. 27: «Αν ο υπαίτιος κάποιας από τις πράξεις των άρθρων 20 έως 22 πριν από την αμετάκλητη καταδίκη του, κρίνεται ότι με δική του πρωτοβουλία συντέλεσε με παροχή πληροφοριών στην ανακάλυψη ή εξάρθρωση εγκληματικής οργάνωσης διακίνησης ναρκωτικών ή στην ανακάλυψη και σύλληψη διακινητή ναρκωτικών, η δε ευθύνη του υπαιτίου και η βαρύτητα της πράξης του είναι καταδήλως μικρότερες από την ευθύνη των προσώπων στην ανακάλυψη και σύλληψη των οποίων συντέλεσε και τη βαρύτητα των πράξεων που τέλεσαν, το δικαστήριο αναγνωρίζει στο πρόσωπό του ελαφρυντική περίσταση. Παράλληλα μπορεί να διατάξει και την αναστολή εκτέλεσης της ποινής για διάστημα από δύο (2) έως είκοσι (20) ετών, ανεξάρτητα από τη συνδρομή των όρων των άρθρων 99 επ. του Ποινικού Κώδικα…Αν οι όροι της παραγράφου 1 συντρέξουν μετά την αμετάκλητη καταδίκη του υπαιτίου, το συμβούλιο πλημμελειοδικών μπορεί να διατάξει την απόλυσή του από τις φυλακές υπό όρο και χωρίς τη συνδρομή των προϋποθέσεων του άρθρου 105 του Ποινικού Κώδικα».

-Το, υπό προϋποθέσεις, ατιμώρητο του αρ.29 για «προμήθεια, κατοχή και καλλιέργεια ναρκωτικών προς ιδία χρήση»:

1. Όποιος, για δική του αποκλειστικά χρήση, με οποιονδήποτε τρόπο προμηθεύεται ή κατέχει ναρκωτικά, σε ποσότητες που δικαιολογούνται μόνο για την ατομική του χρήση ή κάνει χρήση αυτών ή καλλιεργεί φυτά κάνναβης σε αριθμό ή έκταση που δικαιολογούνται μόνο για την ατομική του χρήση, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι 5 μηνών.

   2. Ο δράστης της πράξης της προηγούμενης παραγράφου μπορεί να κριθεί ατιμώρητος, εάν το δικαστήριο, εκτιμώντας τις περιστάσεις τέλεσης της πράξης και την προσωπικότητα του δράστη, κρίνει ότι η αξιόποινη πράξη ήταν εντελώς περιστασιακή και δεν είναι πιθανόν να επαναληφθεί.¨

Η ευνοϊκή μεταχείριση του ασθενή-τοξικοεξαρτημένου των α.31-35:

Όσοι απέκτησαν την έξη της χρήσης ναρκωτικών και δεν μπορούν να την αποβάλουν με τις δικές τους δυνάμεις, υποβάλλονται σε ειδική μεταχείριση κατά τους όρους του άρθρου αυτού και των άρθρων 31-35.

 Η συνδρομή ή μη των προϋποθέσεων της προηγούμενης παραγράφου διαπιστώνεται κατά την άσκηση της ποινικής δίωξης και σε κάθε φάση της ποινικής διαδικασίας.

Ο δράστης, στο πρόσωπο του οποίου κατά το χρόνο της πράξης συντρέχουν οι προϋποθέσεις της παραγράφου 1, αν είναι υπαίτιος τέλεσης:

  – Των πράξεων του άρθρου 29 παράγραφοι 1 και 2 παραμένει ατιμώρητος.

   -Των πράξεων του άρθρου 20  και 21 παρ. 1 (εδ. β’) και 2, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον 1 έτους.

   -Των πράξεων του άρθρου 22 τιμωρείται με πρόσκαιρη κάθειρξη μέχρι 10 ετών.

Σημειώνεται ότι από την ευνοϊκή μεταχείριση των αρ.30-35, δεν εφαρμόζεται σε όλες τις περιπτώσεις διακίνησης ναρκωτικών (π.χ. αρ.32 παρ.1 για τις ιδιαίτερα διακεκριμένες περιπτώσεις του αρ.23).


Για υποθέσεις και ζητήματα ποινικού δικαίου, μπορείτε να επικοινωνήσετε στο τηλ. 2221181308.

Μαριάντζελα Φραγγή – Δικηγόρος, Απόφοιτη Νομικής Σχολής Αθηνών (ΕΚΠΑ), Μέλος ΔΣΧ

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *