ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ (Ν. 551/1915, ΑΝ 1846/1951)

ΟΡΙΣΜΟΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ

Εργατικό ατύχημα είναι κάθε βίαιο εξωτερικό συμβάν, το οποίο προκάλεσε θάνατο ή βλάβη υγείας (πρόσκαιρη ή διαρκή) του εργαζομένου, το συμβάν αυτό παρακωλύει την εργασία και επέρχεται κατά την εκτέλεση της εργασίας ή εξ αφορμής αυτής, τελεί δε προς αυτήν σε σχέση αίτιου και αιτιατού (ΣτΕ 1727/2016, 1291/2015, 3009/2005, 1692/2003, 3280/1992 Ολ., πρβλ. ΣτΕ 1549/2013, 3485/2011 κ.ά.)·

Προσοχή! Προϋπόθεση είναι το βίαιο αυτό γεγονός να προκάλεσε στον εργαζόμενο ανικανότητα εργασίας άνω των 4 ημερών.

Δεν απαιτείται οι συνέπειες στην υγεία του εργαζομένου να εκδηλώθηκαν άμεσα, μιάς και μπορεί αυτές να εκδηλώθηκαν αργότερα ή σταδιακά.

Επίσης, η συνυπαιτιότητα του εργαζομένουν δεν αίρει το χαρακτηρισμό ενός ατυχήματος ως εργατικό.

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

Α. Κατά την εκτέλεση της εργασίας:

Εδώ υπάρχει άμεση σχέση εργασίας και πρόκλησης ατυχήματος, διότι το βίαο συμβάν συμβαίνει στον τόπο και χρόνο εργασίας.
Π.χ. τραυματισμός του εργαζομένου από μηχάνημα/εργαλείο, πτώση, κλπ.

ή

Β. Με αφορμή την εργασία:

 Εδώ υπάρχει έμμεση σχέση εργασίας και συμβάντος, δηλαδή το συμβάν συνδέεται με την εργασία αλλά δεν συμβαίνει στον τόπο ή στον χρόνο εργασίας. Όμως, η έμμεση σχέση έγκειται στο γεγονός ότι το ατύχημα δεν θα συνέβαινε αν ο εργαζόμενος δεν απασχαλείτο στην εν λόγω εργασία.

Π.χ. Aτύχημα κατά την μετάβαση στην εργασία ή την αποχώρηση από αυτήν, με τον όρο ότι σημειώνεται σχέση αίτιου-αποτελέσματος μεταξύ ατυχήματος και εργασίας και ακολουθείται η συνήθης πορεία προς ή από την εργασία (ΑΠ 485/00,  ΑΠ 139/2014, ΑΠ 650/2003).

ή
Γ. Από επαγγελματική ασθένεια (ΣτΕ 3968/81, 1664/1984, 242/89, κ.ά.)

Εργατικό ατύχημα, σύμφωνα και με ΑΠ 154/2006, υφίσταται και σε περίπτωση νόσου του εργαζομένου, που δεν οφείλεται σε οργανική ή παθολογική προδιάθεση του τελευταίου ούτε και σε φθορά της υγείας του η οποία επήλθε υπό συνηθισμένους και συμφυείς όρους προς την παροχή εργασίας, αλλά από έκτακτη και αιφνίδια επενέργεια κάποιου εξωτερικού αιτίου

Π.χ. Οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου, που προκλήθηκε από ασυνήθιστες και δυσμενείς συνθήκες εργασίας.

είτε

Όταν η απασχόληση του εργαζομένου εξακολούθησε, έστω και υπό κανονικές συνθήκες, μετά την εκδήλωση της νόσου, με αποτέλεσμα την επιδείνωση της.

Στην τελευταία περίπτωση ο εργοδότης υποχρεούται, κατά 662 ΑΚ, εφόσον ενημερώθηκε σχετικά με την κατάσταση υγείας του εργαζομένου υπηρεσίας,να ρυθμίσει τα της εργασίας έτσι ώστε να προστατεύεται η ζωή και η υγεία του τελευταίου (π.χ. έγκαιρη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, χορήγηση άδειας,κλπ).

Σε περίπτωση, όμως, που ο εργοδότης αξιώνει να συνεχίζει ο εργαζόμενος να παρέχει την εργασία του υπό τις ίδιες επιβλαβείς για τον τελευταίο συνθήκες, τότε αυτές απ’την στιγμή που αποβαίνουν εξαιρετικές και ασυνήθιστα δυσμενείς, προσλαμβάνουν τον χαρακτήρα του βίαιου συμβάντος και στοιχεθετούν εργατικό ατύχημα, με την προϋπόθεση πάντα ότι ο εργοδότης παραβιάζει την υποχρέωση πρόνοιας έναντι του εργαζομένου (Ολ. ΑΠ 937/1975).

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

Άρα, για να θεωρηθεί πως υπάρχει εργατικό ατύχημα πρέπει να αποδειχθεί πως ο θάνατος ή η αναπηρία του ασφαλισμένου οφείλεται σε κάποιο ξαφνικό και έκτακτο περιστατικό που:

α) Δεν βρίσκεται μέσα στον κύκλο των συνηθισμένων συνθηκών παροχής εργασίας

β) και το οποίο αποτελεί η αιτία να προκληθεί βλάβη στην υγεία ή να εκδηλωθεί πάθηση στον εργαζόμενο ή να επιδεινωθεί προϋπάρχουσα νόσος.

Χρειάζεται, δηλαδή, να αποδειχθεί αιτιώδης συνάφεια (σχέση αίτιου-αποτελέσματος)μεταξύ εργασίας και προκληθέντος βίαιου συμβάντος.

ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

Γενικά, δεν υπάρχει περιοριστική αναφορά στο νόμο ως προς τις περιπτώσεις εργατικών ατυχημάτων. Αυτές αντλούνται κυρίως μέσω της νομολογίας. Ορισμένες περιπτώσεις εργατικών ατυχημάτων σταχυολογούνται παρακάτω:

  • Εργατικό ατύχημα υφίσταται και στην περίπτωση βλάβης υγείας ή θανάτου (π.χ. εγκεφαλικό επεισόδιο) ενός εργαζομένου λόγω της υπέρμετρης προσπάθειας που κατέβαλε κατά την εργασία του για να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του, υπό εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες(καιρικές-π.χ. υπερβολική ζέστη/υπερβολικό ψύχος- ή άλλες), ΣτΕ 4084/1985.

  • Τα ατυχήματα που λαμβάνουν χώρα κατά την διάρκεια απεργίας συγκαταλέγονται στα  εργατικά ατυχήματα, σύμφωνα με Σ.23 παρ 2 και Στε 3280/92, μιάς και οι εργασιακές σχέσεις δεν λύονται εν ώρα απεργίας παρά αναστέλλονται.

  • Θεωρείται ως εργατικό ατύχημα το ατύχημα που επέρχεται κατά την διάρκεια διαπληκτιμού μεταξύ εργαζομένων που αφορά την εργασία και όχι προσωπικούς λόγους.

ΤΙ ΔΕΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΩΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ

  • H βλάβη υγείας του εργαζομένου υπό κανονικές συνθήκες εργασίας, καθώς και η ασθένεια που εκδηλώνεται ή επιδεινώνεται κατά την εκτέλεση εργασίας υπό κανονικές/συνήθεις συνθήκες, δεν αποτελούν εργατικό ατύχημα.
  • Αν η απομάκρυνση του εργαζομένου από τον χώρο εργασίας οφείλεται σε δική του πρωτοβουλία και τελεί σε αντίθεση με τις αναληφθείσες υποχρεώσεις του βάσει σύμβασης εργασίας, προς ικανοποίηση μη επειγουσών προσωπικών αναγκών, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του εργατικού ατυχήματος.

Για παράδειγμα, το ΜπρΧαλκίδας 98/2017, δεν συνιστά εργατικό ατύχημα ο θανατηφόρος τραυματισμός που δεν συνέβη κατά την εκτέλεση εργασίας και δη παρά την ρητή απαγόρευση του εργοδότη. Στο εν λόγω περιστατικό, ο θανάσιμος τραυματισμός κρίθηκε ότι οφειλόταν σε υπαιτιότητα του εργαζομένου. Ο θανών, βάσει των εκτεθέντων περιστατικών, έπραξε πέραν των ανατεθειμένων σε αυτόν καθηκόντων και όχι κατά την εκτέλεση της εργασίας του αλλά ούτε και για σκοπούς οφειλομένους σε αυτήν.

Συγκεκριμένα, υποστηρίζεται ότι έθεσε με δική του πρωτοβολία σε λειτουργία ανυψωτικό μηχάνημα (κλαρκ) χωρίς να του δοθούν τα κλειδιά και χωρίς να έχει σχετική εμπειρία οδήγησης, συνδέοντας ο ίδιος μεταξύ τους τα καλώδια από τον διακόπτη εκκίνησης, ώστε να μεταβεί σε δημόσια βρύση για να καταναλώσει νερό. Σύμφωνα με τον εργοδότη, ο ίδιος απουσίαζε την ώρα του τραγικού συμβάντος ενώ είχε απαγορεύσει ρητά την χρήση του εν λόγω μηχανήματος.

  • Δεν χαρακτηρίζεται ως εργατικό ατύχημα η επιδείνωση της υγείας του εργαζομένου ή και ο θάνατος αυτού που αποδίδεται σε δυσμενείς συνθήκες εργασίας, οι οποίες όμως υφίστανται λόγω της φύσεως της εργασίας (π.χ. βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα).
  • Η αυτοκτονία εν ώρα εργασίας του εργαζομένου δεν θεωρείται ως εργατικό ατύχημα: Eφόσον αποδεικνύεται ότι ο επελθών θάνατος φέρει τον χαρακτηρισμό της αυτοκτονίας, θεωρείται ότι προήλθε με θέληση και απόφαση του εργαζομένου.

Όμως, σε περίπτωση, που το βίαιο συμβάν επήλθε κατά διατάραξη ψυχικών ή διανοητικών λειτουργιών η οποία μπορεί να αποδοθεί αιτιωδώς σε εξαιρετικές και πιεστικές συνθήκες εργασίας, τότε υπό προϋποθέσεις μπορεί να στοιχειοθετηθεί εργατικό ατύχημα, ακόμα και αν η νόσος προϋπήρχε. (ΑΠ 998/2012).

  • Όταν ο εργαζόμενος κατά την μετάβαση προς ή αναχώρηση από  την εργασία δεν ακολουθεί το συνηθισμένο δρομολόγιο ή συνηθισμένο μέσο μετακίνησης, τότε διασπάται ο σύνδεσμος αίτιου-αιτιατού μεταξύ εργασίας και ατυχήματος και δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί εργατικό ατύχημα.

Mαριάντζελα Φραγγή, Δικηγόρος, LLM Εμπορικού και Εταιρικού Δικαίου με εξειδίκευση στον Κανονισμό Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων (GDPR)

Μια σκέψη στο “ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ (Ν. 551/1915, ΑΝ 1846/1951)”

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *