ΗΘΙΚΗ ΒΛΑΒΗ & ΨΥΧΙΚΗ ΟΔΥΝΗ

Συχνά παρατηρείται σύγχυση στην χρήση των όρων «ηθική βλάβη» και «ψυχική οδύνη».

Κοινό σημείο μεταξύ ηθικής βλάβης και η ψυχικής οδύνης είναι ότι αφορούν περιπτώσεις όπου η βλάβη δεν αποτιμάται σε χρήμα, είναι δηλαδή μη περιουσιακή/μη χειροπιαστή ζημία (ΑΚ 299).

Συγκεκριμένα, η ηθική βλάβη αφορά μη περιουσιακές ζημίες σε περίπτωση προσβολής της προσωπικότητας καθώς και για αδικοπραξίες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, δηλαδή, το Δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη χρηματική αποζημίωση αφού λάβει υπόψη μία σειρά από κριτήρια. Η επιδίκαση αποζημίωσης για ηθική βλάβη δεν είναι καθόλου σπάνιο φαινόμενο. Στην εποχή μας μάλιστα, λόγω της ευρείας χρήσης  τεχνολογίας, ο κίνδυνος προσβολής της προσωπικότητας αυξάνει σημαντικά.

Η ψυχική οδύνη αποτελεί υποκατηγορία της ηθικής βλάβης και αφορά το ψυχικό άλγος και θλίψη που αισθάνεται η οικογένεια του θύματος σε περίπτωση θανάτου του τελευταίου.

Με άλλα λόγια, η ικανοποίηση για ψυχική οδύνη διαφέρει και ως προς το πρόσωπο του δικαιούχου, από την αποζημίωση για ηθική βλάβη, μιάς και προβλέπεται για τους τρίτους και όχι προφανώς για το θύμα.

Μεταξύ των κριτηρίων που λαμβάνει υπόψη του ο δικαστής για την επιδίκαση της αποζημίωσης για ψυχική οδύνη, σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν και η ηλικία του θύματος, το συναισθηματικό δέσιμο του αιτούντα την αποζημίωση με τον θανόντα, καθώς και οι συνθήκες του ατυχήματος.

Ο όρος «οικογένεια του θύματος» δεν ορίζεται ειδικώς στον νόμο. Σε αυτόν συμπεριλαμβάνονται ο/η σύζυγος, τα ενήλικα/ανήλικα τέκνα, ακόμη και έμβρυα με τον όρο ότι γεννηθούν ζωντανά, γονείς, αδέλφια, κλπ.

Το σύμφωνο συμβίωσης (ν. 4356/2015) το οποίο καλύπτει και άτομα του ίδιου φύλου, διευρύνει τον ορισμό της οικογένειας,  αυξάνοντας έτσι και τον αριθμό των προσώπων που μπορούν να αξιώσουν αποζημίωση για ψυχική οδύνη.

Για παράδειγμα, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σε απόφαση του έχει επιδικάσει ότι συμβίωση δύο προσώπων για μακρό χρονικό διάστημα χωρίς γάμο, στοιχειοθετεί την ύπαρξη «οικογενειακής ζωής», σύμφωνα με το αρ.8 ΕΣΔΑ (Saucedo Gómez v. Spain).

Σε αντίστοιχο πνεύμα βρίσκονται και αποφάσεις ελληνικών δικαστηρίων, οι οποίες δείχνουν να λαμβάνουν υπόψη την χρονική διάρκεια της σχέσης του αποβιώσαντος θύματος με τον αιτούντα την αποζημίωση, την απόκτηση παιδιών και κάθε άλλο γεγονός που μπορεί να θεμελιώσει ισχυρισμό για ύπαρξη ισχυρών αισθημάτων αγάπης και στοργής που δικαιολογούν και κατ’έπεκταση τα συναισθήματα ψυχικού πόνου σε περίπτωση απώλειας του θύματος.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι περιπτώσεις υιοθεσίας. Κατά ΑΚ 1561 με την ολοκλήρωση της υιοθεσίας διαρρηγνύεται κάθε δεσμός του θετού τέκνου με την βιολογική του οικογένεια. Αυτό, επακόλουθα, επιδρά και στα πρόσωπα που δικαιούνται χρηματικής ικανοποίησης σε περίπτωσης θανάτου του υιοθετουμένου προσώπου. Εξαιρούνται δηλαδή, των δικαιούχων αποζημίωσης τα μέλη της βιολογικής οικογένειας.

Συνηθίζεται οι αποζημιώσεις για ψυχική οδύνη να ξεπερνούν τα ποσά αποζημίωσης που επιδικάζονται για ηθική βλάβη.

Mαριάντζελα Φραγγή, Δικηγόρος, LLM Εμπορικού και Εταιρικού Δικαίου

Μια σκέψη στο “ΗΘΙΚΗ ΒΛΑΒΗ & ΨΥΧΙΚΗ ΟΔΥΝΗ”

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *